เมืองกษัตริย์ City of the Kings
ดินแดนแห่งลุ่มแม่น้ำแม่กลองหรือจังหวัดสมุทรสงครามนั้น ได้เข้ามาเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ตอนต้นของราชวงศ์จักรี โดยในครั้งนั้น พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชยังคงดำรงตำแหน่งเป็นหลวงยกกระบัตร เมืองราชบุรี และได้แต่งงานกับสมเด็จพระมอรินทรามาตย์ พระนามเดิม คุณนาค ซึ่งเป็นชาวสมุทรสงครามมาแต่กำเนิด ก่อนที่จะได้เข้าร่วมกระบวนทัพสงครามกับพระเจ้าตากสินมหาราช และได้ทรงปราบดาภิเษกขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรีในสมัยต่อมา
Mae Klong, or the Samut Songkhram Valley, played a significant role in Thai history at the beginning of the Chakri Dynasty. When Phrabatsomdet Phraphuttha Yodfachulalok Maharat (King Rama I, the Great) was still known as the nobleman khunluang Yokkrabut of Ratchaburi, he married Somdet Phra-amarintramat, whose former name was “Nak”, of Samut Songkhram before joining the war against the Burmese at the side of King Taksin Maharat (King Taksin the Great). Later, he was enthroned through conquest and was crowned King Rama I, the first king of the current Chakri Dynasty.
สมเด็จพระอมรินทรามาตย์ พระนามเดิมคือ นาค เป็นธิดาของท่านทองและ
ท่านสั้น คหบดีมอญบางช้าง เมืองสมุทรสงครามในอดีต ต่อมาได้แต่งงานกับหลวงยกกระบัตร แห่งเมืองราชบุรี ก่อนที่จะทรงปราบดาภิเษกขึ้นเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี และสถาปนาให้สมเด็จพระอมรินทรามาตย์ เป็นพระอัครมเหสี ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกในกาลต่อมา นอกจากนี้ สมเด็จพระศรีสุริเยน-
ทรามาตย์ พระนามเดิม คุณรอด พระบรมราชินีในรัชกาลที่ ๒ ได้ทรงพระราชสมภพที่จังหวัดสมุทรสงครามเช่นเดียวกัน เป็นดินแดนต้นกำเนิดของพระมหากษัตริย์ ๑ พระองค์และสมเด็จพระบรมราชินี ๒ พระองค์
Somdet Phra-amrintramat, the daughter of Mr. Tong and Mrs. San,
a wealthy Mon family in Bang Chang. Samut Songkhram, married khunluang Yokkrabut of Ratchaburi before he become King Rama I, the first king of the Chakri Dynasty, and she was elevated to be his queen. Also born in Samut Songkhram, Somdet Phrasri Suriyentramat, named “Rod” at birth, became wife and queen King Rama II. Thus, Samut Songkhram province was actually the birthplace of a king and two queens.
พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ ๒ แห่งราชวงศ์จักรีทรงพระราชสมภพ ในขณะที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก และสมเด็จพระอมรินทรามาตย์ ยังคงพำนักอยู่ในจังหวัดสมุทรสงคราม จึงได้จัดสร้าง
พระบรมราชานุสาวรีย์ของพระองค์ขึ้น ณ วัดอัมพวันเจติยารามแห่งนี้ บริเวณหน้าวิหารคดที่ล้อมรอบพระปรางค์สีขาว ปัจจุบันใช้เป็นที่ประดิษฐานพระบรมราชสรีรังคาร ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
Phrabatsomdet Phraphuttha Lertlahnapalai (King Rama II) was born in Samut Songkhram when Phrabatsomdet Phraphuttha Yodfachulalok and Somdet Phra-amrintramat were still living in the province. He had this statute of himself built in Wat Amphawan Jetiyaram in front of the viharas near a white stupa that now houses his ashes and bones.
ด้วยพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น ที่พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยได้ทรงฟื้นฟูศิลปวัฒนธรรมที่เสื่อมโทรมเสียหายไปเมื่อคราวเสียกรุงศรีอยุธยา ดังนั้น
เพื่อเป็นการรำลึกถึงพระองค์ท่าน พระราชสมุทรเมธี (เจ้าอาวาสวัดอัมพวันเจติยาราม) ได้ริเริ่มมอบที่ดินประมาณ ๑๑ ไร่เศษให้พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย สร้างอุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ซึ่งภายในอุทยานประกอบด้วย พันธุ์ไม้ในวรรณคดี การแสดงกลางแจ้ง พิพิธภัณฑ์อุทยาน ร. ๒ โดยภายในอุทยานได้รวบรวมศิลปวัฒนธรรม จารีตประเพณี เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษา
To express gratitude to Phrabatsomdet Phraphuttha Lertlahnapalai (King Rama II), who rehabilitated Thai culture and art after the second fall of Ayutthaya, Phraratsamutmethi (an abbot) donated a piece of land approximately 11 rai to the king to build the King Rama II National Park. The park includes many plants and flowers mentioned in literature and is the venue for outdoor entertainment and a museum, contains a many fine examples of Thai art and culture for younger generations to study.
